Diolch i Paul Flynn _ _

_ _ _ am egluro pam nad oedd Aelodau Seneddol y Blaid Lafur wedi trafferthu mynychu’r ddadl ar Fesur Cymru y diwrnod o’r blaen.  Roeddynt yn bwyta neu’n mynychu cyfarfodydd pwysicach.  
Rwan, dwi ‘n deall y bydd mwyafrif llethol darllenwyr Blogmenai ar eu cefnau yn chwerthin wrth ddarllen esgys mor dila a diwerth.  Ond o dan yr amgylchiadau sydd ohonynt ‘dwi’n meddwl ei bod yn bwysig dangos ychydig gydymdeimlad.
Mae’r rhan fwyaf o Aelodau Seneddol Llafur Cymru yn treulio eu hamser yn cynllwynio yn erbyn bos Paul Flynn, Jeremy Corbyn.  Yn amlwg mae’r holl gynllwynio a bradychu yn cymryd cryn dipyn o drafod – ac felly mae’n rhaid wrth gyfarfodydd yng nghorneli tywyll San Steffan – ac mae gwaith fel hyn yn waith caled a gall wneud y cynllwynwyr yn llwglyd iawn.  
Felly mae’n naturiol  ddigon nad ydynt yn talu sylw i faterion sy’n isel iawn ar eu rhestr blaenoriaethau – megis Cymru, pan mae ganddynt faterion pwysig megis cynllwynio yn erbyn eu harweinydd a bwyta i fynd i’r afael a nhw.

Caerfyrddin heddiw

Tra bod y Blaid Lafur yn treulio eu hamser yn cynllwynio yn erbyn ei gilydd yn sgil Brexit, mae Plaid Cymru yn dod at ei gilydd i fapio’r ffordd ymlaen – ac yn cofio is etholiad hanesyddol a ddigwyddodd hanner can mlynedd i ddydd Iau diwethaf.
Cawsom gyfle i ddathlu’r hanner can mlwyddiant yng Ngwynedd efo is etholiad bach arall wrth gwrs!

Ynglyn a smonach Llafur

Pwt bach ynglyn a smonach Llafur – wedi ei ‘sgwennu cyn bod penderfyniad Pwyllgor Gwaith Cenedlaethol y blaid am ymgeisyddiaeth Llafur wedi ei gyhoeddi.

Mae problem Llafur yn y pen draw yn un strwythurol – mae aelodaeth ac arweinydd y blaid i’r Chwith o bleidlais graidd Llafur, tra bod y rhan fwyaf o’r aelodau etholedig i ‘r Dde iddi.  Mae’r aelodaeth wedi bod ar y Chwith erioed.  Er bod yr aelodau etholedig wedi bod i’r Dde i’r aelodaeth gyffredin erioed hefyd, gwaddol Blair a’r gred oedd ynghlwm a Blairiaith bod rhaid ymgyraedd ymhell i’r Dde o’r bleidlais graidd ydi’r sefyllfa sydd ohoni.

Canlyniad hyn ydi plaid sy’n cynnwys  adain wirfoddol ac adain etholedig sydd a gwerthoedd sylfaenol wahanol – dwy blaid oddi mewn i un plaid mewn gwirionedd.  Mae’n bosibl i sefyllfa felly ddal yn y byr dymor, ond dydi hi ddim yn debygol o oroesi yn yr hir dymor.  Mae’n debyg y bydd dwy blaid yn ymddangos pan fydd yr anhrefn presenol yn dod i ben.  Does yna ddim llawer o bethau a allai ddigwydd mewn gwirionedd.
Gallai Corbyn gael ei orfodi i beidio ag ail sefyll am arweinyddiaeth ei blaid.  Os digwydd hynny bydd y penderfyniad yn cael ei wneud yn y llysoedd barn yn y pen draw, a bydd nifer fach o aelodau’r Blaid Lafur a barnwyr yn yr Uchel Lys wedi amddifadu trwch aelodaeth y blaid o’u hawl i ddewis arweinydd.  Mae’n anodd gweld y cannoedd o filoedd o aelodau a chefnogwyr a bleidleisiodd i Corbyn y llynedd yn aros mewn plaid sydd ag Angela Eagle neu Owen Smith yn ei harwain mewn amgylchiadau felly.  Mae’n debyg mai plaid newydd asgell Chwith fyddai’r canlyniad.
Os bydd Corbyn yn cael sefyll, mae’n debygol o guro Eagle neu Smith yn weddol hawdd ac ni fydd yn bosibl i’r Aelodau Seneddol sydd wedi ceisio ei ddisodli ddad wneud yr hyn maent wedi ei ddweud, na dad ddweud yr hyn maent wedi ei ddweud.  Mae’n debyg mai plaid newydd canol y ffordd fyddai canlyniad hynny.  Os mai hyn fydd yn digwydd bydd yn ddiddorol gweld beth fydd yn digwydd i’r pleidiau Llafur Cymreig ac Albanaidd – mynd efo Corbyn, mynd efo’r blaid newydd ‘ta torri eu cwys eu hunain i rhyw raddau neu’i gilydd?
Y trydydd peth a allai ddigwydd ydi bod Corbyn yn cael sefyll, ond ei fod yn colli.  Dydi hyn ddim yn debygol, ond dyma’r unig ffordd y gallai’r blaid aros at ei gilydd mewn gwirionedd – a hyd yn oed os digwydd hynny, bydd pethau yn anodd iawn yn fewnol am hir iawn.
Mae’n union beth sydd yn digwydd yn bwysig.  Os mai criw Corbyn fydd yn gadael, bydd criw Eagle/ Smith ac ati yn etifeddu brand Llafur – a bydd hynny werth llawer o bleidleisiau – pleidleiswyr sy’n pleidleisio heb feddwl i Lafur.   Os mai criw Eagle / Smith fydd yn gadael, Corbyn fydd yn etifeddu’r brand a’r pleidleisiau.  Ond bydd cyfanswm pleidleisiau’r ddwy blaid newydd yn is na phleidlais yr un blaid bresenol.
Diolch i Dduw mai smonach rhywun arall ydi hon.

Gwilym Owen – rhif 101

Doeddwn i heb fwriadu gwneud sylw ar erthygl idiotaidd a phlentynaidd Gwilym Owen yn y rhifyn cyfredol o Golwg, ond mae gen i ugain munud bach ar fy nwylo.   Go brin bod yna unrhyw ymateb mor gwbl fyfiol ac egotistaidd i’r hyn ddigwyddodd fis diwethaf nag ymdrech Gwilym.

Yn y bon mae’n rhestru’r Cymry hynny sydd – yn ol ei dystiolaeth ei hun – wedi ei feirniadu fo yn bersonol oherwydd ei safbwynt gwrth Ewropiaidd, yn clochdar bod poblogaeth Cymru wedi cefnogi ei safbwynt o yn hytrach nag un ‘gwleidyddion y Cynulliad a’r dosbarth canol sy’n ei swcro’.  Ymddengys ei bod yn anarferol i Gwilym fod ar yr ochr fwyafrifol mewn pleidlais o’r fath – sy’n newyddion diddorol. Mae hefyd yn rhoi ei resymau pam ei fod mor wrth Ewropiaidd – biwrocratiaeth, gwrth ddemocratiaeth a’r ffaith ei fod yn credu y dylai’r arian strwythurol sydd wedi dod i Gymru o Ewrop gael ei roi i’r bybl hwnnw ym Mae Caerdydd sy’n cael ei swcro gan y dosbarth canol.
Wnawn ni ddim trafferthu son mwy am yr ystumio myfiol, ond efallai y dylid ymateb i’r ‘rhesymau’ mae Gwilym yn eu defnyddio tros wrthwynebu Ewrop – wedi’r cwbl ni lwyddodd yr ymgyrch Aros i wneud fawr o joban arni.
Y ffeithiau am fiwrocratiaeth Ewropiaidd ydi’r rhain.  Mae’r Undeb Ewropiaidd yn cyflogi 33,000 o firocratiaid, gyda 12,000 o’r rheiny wedi eu lleoli ym Mrwsel.  Mae hyn yn swnio’n nifer fawr o bobl – ond dydi o ddim.  Mae ‘r Deyrnas Unedig yn cyflogi 80,000 o weision sifil i hel trethi yn unig.  Mae llywodraeth ffederal yr Unol Daleithiau yn cyflogi 1.8 miliwn o fiwrocratiaid, mae llywodraeth ffederal yr Almaen yn cyflogi 335,000 o fiwrocratiaid.  Mae yna fwy o bobl yn byw yn yr UE nag yn y DU, yr Almaen ac UDA efo’i gilydd.

Mae Gwilym yn honni bod yr holl ddeddfu yn nwylo criw bach o bobl sydd wedi ei henwebu yn hytrach na’u hethol.  Rwan – dydi hyn jyst ddim yn wir.  Mae’r ffordd mae’r Undeb yn cael ei rheoli yn gymhleth, ond dydi o ddim yn anemocrataidd.  

Mae Senedd Ewrop yn cael ei ethol mewn etholiadau sy’n defnyddio dulliau cyfrannol ym mhob gwlad yn Ewrop.  Mae pob aelod wedi ei ethol yn ddemocrataidd.  Mae yna 751 aelod efo 73 o’r rheiny yn dod o’r DU.  Mae’r Senedd yn ethol ei Arlywydd, 14 is Arlywydd a 5 quaestor, a’r rheiny sy’n ffurfio’r corff sy’n llywio’r Senedd.

Mae Arlywydd Cyngor Ewrop yn cael ei ethol gan y 28 llywodraeth sy’n cynrychioli gwledydd yr UE.  Mae pob un o’r rheiny wedi eu hethol yn ddemocrataidd.  Mae gan pob gwlad yn yr UE sedd ar Gyngor Ewrop.  

Mae Arlywydd y Comisiwn Ewropiaidd yn cael ei ethol gan Gyngor Ewrop, ond mae’n rhaid i’r rheiny gymryd i ystyriaeth ganlyniad yr etholiadau Ewrop blaenorol wrth wneud hynny.  Mae’n rhaid i Senedd Ewrop wedyn gytuno i ‘r Arlywyddiaeth.  Jean-Claude Juncker ydi’r Arlywydd cyfredol, a’i blaid (EPP) ydi’r blaid fwyaf yn Senedd Ewrop.  Mae’r 27 aelod arall yn cynrychioli pob un o wledydd y DU, ac yn cael eu dewis gan Gyngor Ewrop – mewn cytundeb efo’r Arlywydd.

Cymhleth – ond cwbl ddemocrataidd.  

Bydd llawer o bwerau Ewrop mewn perthynas a Phrydain bellach yn dychwelyd i San Steffan.  Mae yna lywodraeth fwyafrifol yn San Steffan sydd wedi ennill 36.9% o’r bleidlais, ac mae yna Dy’r Arglwyddi sydd a bron i 800 o aelodau – does yna’r un o’r rheiny wedi cael eu hethol gan neb, ac mae yna nifer ohonynt yn eistedd ar y seddi coch am eu bod yn perthyn i eglwys arbennig – hynny ydi am resymau secteraidd.  Ac mae’r wladwriaeth wrth gwrs yn cael ei harwain gan ddynas na chafodd erioed bleidlais gan neb.  

Ac wedyn dyna i ni’r pres Ewropiaidd mae Gwilym yn meddwl sydd ar y ffordd i’w annwyl fybl.  Mae yna gwyno ymysg Toriaid bod Cymru yn cael ei gor ariannu o drysorlys y DU.  Mae gwariant y pen yng Nghymru ymhell tros £1k y pen yn uwch yng Nghymru nag yn Lloegr.  Mae’n anodd gweld pam y byddai llywodraeth asgell Dde sydd a thrwch ei chefnogaeth etholiadol yn Lloegr yn teimlo’r angen i gyfeirio mwy o bres i Fae Caerdydd ac ychwanegu at yr anghyfartaledd.  

Mae Gwilym yn cwyno ar gychwyn ei erthygl bod Rhys Mwyn yn ei alw’n wleidyddol anllythrennog.  Os ydi Rhys wedi gwneud y sylw hwnnw, mae’n gwbl gywir.