Cwestiwn bach diddorol

Mae’r cyfryngau i gyd yn erbyn Corbyn – gydag eithriad esoteric braidd y Morning Star.  Mae hyn yn wir am y teledu a’r radio yn ogystal a’r papurau.  Rydym yn ol ym mis Medi 2014 i raddau pan roedd adolygiadau’r papurau ar sianeli newyddion 24 awr y Bib yn cynnwys dau westai chwyrn (ac aml anwybodus) eu gwrthwynebiad i annibyniaeth i’r Alban, a chadeirydd oedd yn cytuno’n llwyr efo nhw.  Ond Corbyn yn hytrach nag annibyniaeth ydi testun y llif unochrog y tro hwn.


Mae yna sawl naratif gwrth Corbyn ar waith, ond y prif un yw ei fod yn gwbl anetholadwy – ac mae yna ddadl dealladwy bod hynny’n wir – er bod yna wrth ddadl hefyd.  

Rwan byddai rhywun yn deall pam y byddai’r Guardian neu’r Mirror yn gwrthwynebu’r dyn am y rheswm hwn.  Maen nhw am weld llywodraeth Lafur cyn gynted a phosibl.  Ond mae tua tri chwarter y papurau newydd yn cefnogi’r Toriaid.  Os ydynt mewn gwirionedd yn credu bod Corbyn yn anetholadwy, byddai rhywun yn dychmygu y byddai ei gael yn arweinydd Llafur yn 2020 yn rhywbeth i’w groesawu’n fawr o’u safbwynt nhw.  Ond dydyn nhw ddim yn ei groesawu – maent yn ymateb i’r syniad o barhad yn arweinyddiaeth y dyn efo gwrthwynebiad sy’n ymylu ar yr hysteraidd a dagreuol.

Tybed pam?

Dewch o hyd i’r gyllell

Rwyf wrth gwrs yn ymwybodol bod rhai o ddarllenwyr Blogmenai mewn oed mawr, a thra bod yna anfanteision amlwg i henaint mae yna fanteision hefyd.  Un o’r rheiny ydy eich bod yn cofio pethau nad ydi’r rhan fwyaf o bobl eraill yn eu cofio.  Er enghraifft dyna i chi’r cystadlaethau hynny arferai ymddangos mewn papurau newydd – ‘Dewch o hyd i’r bel’ neu Spot the ball.
Roedd y gem yn syml yn y bon – byddai llun o olygfa o gem beldroed yn ymddangos yn y papur ond gyda’r bel wedi ei chuddio.  Byddai’r cystadleuwyr yn rhoi croes ar ble bynnag roeddynt yn meddwl y dylai’r bel fod, a byddai pwy bynnag oedd agosaf at ddewis y lleoliad cywir yn ennill gwobr – ac weithiau un go fawr.
Beth bynnag, roeddwn yn rhyw feddwl y byddai’n syniad cael cystadleuaeth debyg ar Flogmenai – ‘Dewch o hyd i’r gyllell’.  Mae’r gem yn debyg iawn i ‘Dewch o hyd i’r bel’ ond efo un addasiad bach.  Chwilio am gyllell ac nid pel mae’r cystadleuwyr.  

Llun o rai o Lafurwyr ifanc Arfon yn cwrdd ag arweinydd eu plaid yn Llandudno y llynedd sydd isod.  Ymddengys bod rhai ohonynt o’r farn ei fod yn gwbl anaddas i arwain ei blaid, ac maen nhw eisiau cael gwared ohono asap.  Felly eich tasg chi – os ydych am gymryd rhan yn y gystadleuaeth – ydi rhoi croes ar lle’r ydych yn meddwl mae’r gyllell.  

Pob lwc.

Dydi’r fan hyn ddim yn lle da i fod

Bydd yr etholiadau nesaf yn cael eu cynnal ym mis Mai – etholiadau cyngor fydd y rheiny.  Cymaint yr anhrefn mae’r gwrthryfelwyr oddi mewn y Blaid Lafur wedi ei achosi i’w plaid fel nad ydym ni’n gwybod sawl fersiwn o’r Blaid Lafur fydd yn bodoli erbyn hynny.  Gallai fod yn chwech – dwy yng Nghymru, dwy yn Lloegr a dwy yn yr Alban – neu gallai fod yn llai na hynny.  Yr hyn sy’n sicr ydi os mai Corbyn sy’n ennill – ac mae hynny’n debygol iawn er bod pob papur o’r Telegraph i’r Guardian wedi bod yn lladd arno, a bod y Pwyllgor Gwaith Cenedlaethol wedi bod yn atal ei gefnogwyr rhag pleidleisio – bydd yn anodd iawn i’r aelodau seneddol gwrthryfelgar aros.  Mae’r hyn sydd wedi ei wneud, wedi ei wneud, a bydd yr hyn sydd wedi ei ddweud am gaei ailadrodd hyd at syrffed mewn propoganda etholiadol Toriaidd tra bydd Corbyn yn arwain.  

Mae yna bosibilrwydd cymharol fychan y bydd Corbyn yn colli – ond byddai hollt yn dal yn bosibilrwydd cryf – yn enwedig felly os y byddai yna deimlad ei fod wedi colli oherwydd twyll a jerimandro.  

Beth felly fyddai’n digwydd petai Llafur tros y DU yn hollti’n ddwy blaid tros y DU?  Wel, petai cefnogaeth Llafur yn aros tua 2:1 efo pwy bynnag fydd yn arwain Llafur gyda’r gweddill yn mynd efo’r blaid newydd, a bod y polau piniwn yn aros lle maen nhw rwan, byddai Llafur yn coll tua 70 sedd tros y DU.  Byddai hyn yn eu gadael efo tua 160 sedd a byddai’r Toriaid efo tua 390.   Y seddi fyddai’n syrthio yng Nghymru ydi’r ddwy sedd Casnewydd, Ynys Mon, Alyn a Glannau Dyfrdwy, Delyn, De Clwyd, Wrecsam a Phen y Bont.  Byddai Gorllewin a De Caerdydd, Gorllewin Abertawe, Torfaen a Llanelli hefyd o dan gryn fygythiad.  Byddai’r gyflafan yn llawer gwaeth mewn etholiad Cynulliad gyda bron i’r cwbl o’r seddi uniongyrchol yn cwympo.

Mae yna, fodd bynnag gymhlethdodau ychwanegol.  Y mwyaf amlwg wrth gwrs ydi bod y Comisiwn Ffiniau ar fin cyhoeddi eu newidiadau i’r etholaethau – ac mae’r rheiny yn siwr o gael mwy o effaith ar Lafur na neb arall.  Gallai’r 160 droi’n llai na 130 yn hawdd iawn.  
Cymhlethdod arall sy’n cael ei greu gan y newid ffiniau ydi y bydd yn gwneud hollt yn fwy tebygol.  Bydd rhaid i fwyafrif llethol yr aelodau seneddol gystadlu am y seddi newydd fydd yn ymddangos o’r ad drefnu mawr, a bydd aelodau cyffredin yn yr etholaethau’n flin iawn efo’r gwrthryfelwyr am achosi’r fath lanast oddi mewn i ‘r Blaid Lafur ers Brexit – cyfnod lle dylai’r blaid fod wedi mynd ati i fanteisio ar y  rhaniadau twfn oddi mewn i’r Blaid Geidwadol.  Bydd y bygythiad o golli enwebiaethau yn cynyddu’r demtasiwn i dorri’n glir yn sylweddol. 
Ac mae hi’n mynd yn fwy cymhleth eto.  Dydan ni ddim yn siwr faint o bleidiau Llafur fydd gennym ni.  Mae Carwyn Jones wedi aros yn gymharol glir o bethau – ac mae’n debyg nad oedd hynny’n beth hawdd iddo i’w wneud.  Mae’n debyg mai’r rheswm am hynny ydi ei fod yn gobeitjio osgoi hollt yn y blaid yng Nghymru, hyd yn oed os ydi hi ‘n hollti yn Lloegr.  O bosibl bydd yn llwyddo – ond bydd y newidiadau yn y ffiniau yn brathu’n ddyfnach yng Nghymru nag yn Lloegr.
Dydi Kezia Dugdale yn yr Alban heb fod mor ofalus, ac mae hi wedi bod yn llafar iawn ei chefnogaeth i Owen Smith.  Gallwn gymryd y bydd cefnogwyr Corbyn am ei gwaed drannoeth a datganiad – ac o ystyried canlyniadau etholiad Holyrood, dydi ei sefyllfa ddim yn gryf.  Un cymhlethdod bach yma ydi bod son bod dilynwyr Corbyn yn yr Alban o blaid torri cysylltiad yn llwyr efo’r blaid yn Lloegr, tra nad ydi Dugdale am wneud hynny.  
Ac mae yna bosibilrwydd arall – mae’r Lib Dems ar hyn o bryd yn blaid sydd heb aelodau seneddol, a gallai’r gwrthryfelwyr yn hawdd fod yn aelodau seneddol sydd heb blaid maes o law  _ _ .

Owen Smith a mewnfudo

Fydda i ddim yn canmol WalesOnline yn aml iawn, ond mae’n debyg y dylid gwneud hynny mewn perthynas a’r stori yma.

Yn y bon mae’r stori yn nodi bod sylwadau Owen Smith – bod pwysau mawr ar y gwasanaeth addysg yn Rhondda Cynon Taf oherwydd pobl sy’n chwilio am loches wedi symud yno – yn gwbl groes i’r ffeithiau.

  • Mae yna 476 lle gwag yn ysgolion cynradd RCT.
  • Mae yna 715 lle gwag yn ysgolion uwchradd RCT.
  • Mae fwy neu lai pawb yn cael mynd i ysgol o’u dewis.
  • 2.1% yn unig o drigolion Rhondda Cynon Taf sydd wedi eu geni y tu allan i’r DU – un o’r ffigyrau isaf yn y DU. 
  • Mae’r niferoedd o bobl o wledydd eraill yn yr ardal yn gostwng.
  • Mae’n debyg mai 18 o bobl sy ‘n chwilio am loches sydd wedi symud i’r ardal ers diwedd y gwanwyn.  Mae poblogaeth RCT yn anferth – yr ail sir mwyaf poblog yng Nghymru.
Felly er gwaethaf ei honiadau ei fod yn adain Chwith ac union yr un peth a Jeremy Corbyn yn y bon (ond nad yw’n dioddef o afiechyd meddwl a’i fod felly ‘n etholadwy)  mae’n gor ddweud yn hysteraidd – fel y Daily Express, Nigel Farage, neu Felix Aubel – pan mae’n trafod mewnfudo.

Cywiriad bach

Dwi’n gwybod bod cynghorydd yn ymddiswyddo o’r grwp Llafur ar Gyngor Caerdydd yn ddigwyddiad eithriadol o gyffredin, ond mae’r Bib yn gor wneud pethau braidd yn yr adroddiad isod.  

Ward yng Nghasnewydd ydi St Julians, a chynghorydd yn y ddinas honno ydi Rhys Hutchings.

Y broblem efo prynu cath mewn sach

Sylw sydd gen i heddiw am y trydariad yma gan arweinydd Llafur ar Gyngor Gwynedd, Sion Jones.

Rwan mae yna 8 cynghorydd annibynnol yn Arfon – Lesley Day, Trevor Edwards, Jean Forsyth, Eric Jones, Dilwyn Lloyd, Roy Owen, Nigel Pickavance ac Elfed Williams. Gallai un – neu ar goblyn o bwsh ddau o’r rhain fod yn Llafurwyr cudd.  Mae’r lleill naill ai yn annibynnol go iawn neu’n nes o lawer at bleidiau neu grwpiau eraill nag ydynt at Lafur.  Hyd y gwelaf i mae wyth neu naw o’r deuddeg arall felly yn Llafurwyr cudd – os ydi syms Sion yn gywir, ac mae’r rheiny yn cynrychioli wardiau ym Meirion / Dwyfor.
  

Does gen i ddim rheswm i gredu bod yr hyn mae Sion yn ei ddweud yn gamarweiniol – mae ganddo fynediad i restrau aelodaeth Llafur yng Ngwynedd ac i’w data canfasio a does yna ddim mantais etholiadol i’w ennill o gamarwain yn yr achos yma.  Ond mae’r sylw yn crisialu’r broblem efo pleidleisio i ymgeiswyr annibynnol – mae’n weithred sydd braidd yn debyg i brynu cath mewn sach – dydych chi ddim yn gwybod beth ydych yn ei gael.  


Mae’n chwerthinllyd bod ardal fel Meirion Dwyfor – 12% o’r bleidlais gafodd Llafur yn etholiad y Cynulliad eleni, ac 13.5% oedd eu pleidlais yn etholiad San Steffan y llynedd – yn ethol nifer fawr o Lafurwyr cudd.

Ffraeo mewnol UKIP a Llafur – y diweddaraf

Mi fydd darllenwyr Blogmenai yn ymwybodol bod UKIP a’r Blaid Lafur wedi penderfynu treulio’r haf yn ffraeo.  Mae’r rheswm tros y ffraeo yn y bon yn debyg yn y ddau achos – mae’n ymwneud a phwy sy’n rhedeg y sioe.  Ond fel yn achos pob honglar o ffrae – mae’r ffraeo yma wedi esgor ar pob math o fan ffraeo – cymaint felly nes ei gwneud yn nesaf peth i amhosibl i gadw i fyny.  Ond nac ofnwch – mae Blogmenai yma i gadw llygad ar bethau i chi ac yn eich cadw yn y pictiwr ynglyn a rhywfaint o’r ffraeo cyfredol.  
Llafur:

Bod rhai aelodau o’r Blaid Lafur yn honni bod arweinydd Llafur yn euog o wahaniaethu hiliol.

Bod rhai o swyddogion cyflogedig Llafur yn cwyno eu bod am gael eu diswyddo wedi’r etholiad arweinyddol.  Roeddwn i wedi deall mai gwaith y swyddogion cyflodedig oedd bwlio’r aelodau etholedig yn hytrach na’r ffordd arall – ond stori arall ydi honno.  
Bod rhai o gefnogwyr Smith yn ystyried bod maer Llundain yn bwysicach na Phrif Weinidog Cymru – tra bod eraill yn anghytuno.
UKIP:

Is etholiadau ar y gweill

Efo’r holl helynt am arweinyddiaeth Llafur, efallai ei bod yn hawdd anghofio – yn arbennig ynghanol yr haf fel hyn – bod nifer o is etholiadau cyngor Cymreig ar y gweill – ac y bydd gan Lafur gryn dipyn o amddiffyn i ‘w wneud.  Mae nhw’n anhebygol o gael y mwyafrifoedd enfawr mae’r Blaid wedi eu cael yn amddiffyn seddi yng Ngwynedd yn ddiweddar.

Medi 20:  
Caerdydd : Plas Newydd.  Llafur yn amddiffyn.

Medi 22
Caerfyrddin: Cilycwm.  Annibynnol yn amddiffyn.

Dim dyddiad eto.
Caerffili: Gilfach – Llafur yn amddiffyn.
Caerffili: Dwyrain Risca – Llafur yn amddiffyn
Castell Nedd Port Talbot – Llafur yn amddiffyn
Bro Morgannwg: Gibbensdown – Llafur yn amddiffyn

Bydd yn ddiddorol gweld beth fydd effaith yr holl helynt ar bleidlais Llafur yn yr is etholiadau Cymreig.  Dydyn nhw heb wneud yn rhy ddrwg mewn etholiadau diweddar yn Lloegr – er gwaetha’r holl ffraeo.  


Yr wythnos mewn ffigyrau

6% – y nifer ddywedodd eu bod nhw’n bwriadu pleidleidio i UKIP mewn etholiad cyffredinol yn ol pol diweddaraf IPSOS MORI.  Mae hyn 1% yn is na’r Lib Dems.

€0.99 – faint oeddech yn ei gael am £1 ym meysydd awyr Luton a Stanstead yn gynharach wythnos  yma.  Gallech fod wedi cael €1.15 gan Travel FX.
80% – y tebygolrwydd mai Clinton fydd yn ennill arlywyddiaeth yr UDA – a barnu o’r marchnadoedd betio.
89% – y tebygolrwydd mai Corbyn fydd yn ennill etholiad arweinyddol Llafur – a barnu o’r marchnadoedd betio.

50% – y tebygolrwydd y bydd Farage yn ymuno a phlaid ag eithrio UKIP o fewn y flwyddyn – eto a barnu o’r marchnadoedd betio.

£24,325 – y cyfanswm o bres (pro rata 37 awr) mae aelod Llafur, Canol Caerdydd, Jenny Rathbone yn ei gynnig o’i lwfans staffio i rhywun sy’n fodlon garddio yn ei hetholaeth am naw awr yr wythnos.

$85,498,596 – faint mae Hillary Clinton wedi ei wario hyd yn hyn ar ymgyrchu yn nhaleithiau ymylol Colorado, Florida, Iowa, Nevada, New Hampshire, North Carolina, Ohio, Pennsylvania a Virginia.

$9,098,720 – faint mae Donald Trump wedi ei wario hyd yn hyn yn yr un taleithiau.  




Cenedlaetholdeb a chenedlaetholdeb pitw

Mae’n ddiddorol bod Andrew RT Davies – arweinydd y Toriaid ‘Cymreig’ wedi cael y myll oherwydd nad oedd Ffederasiwn Peldroed Merched Cymru, Gogledd Iwerddon a’r Alban eisiau bod yn rhan o dim Prydeinig yn y Gemau Olympaidd.  Mae Andrew’n priodoli’r penderfyniadau yma i genedlaetholdeb pitw –  petty nationalism.

Yn rhyfedd iawn mae yna adegau pan mae Andrew yn ddigon parod i ddefnyddio cenedlaetholdeb – yma er enghraifft.

Y frawddegmae’n ei defnyddio ydi “If you want a country called Europe, stay in, if you want a country called Britain, vote to stay out.”

Rwan, mae Andrew’n deall yn iawn nad oes yna wladwriaeth o’r enw Ewrop, ac mae’n deall yn iawn bod gwladwriaethau o’r enw yr Almaen, Sbaen, Ffrainc ac ati – er gwaetha’r ffaith bod y gwledydd hynny yn perthyn i’r Undeb Ewropiaidd.  Yr hyn mae’n ei wneud ydi defnyddio ieithwedd ymfflamychol i  annog cenedlaetholwyr Prydeinig i bleidleisio i adael Ewrop.  Mae’n gyfforddus efo cenedlaetholdeb Prydeinig – ond petty nationalism ydi sefyll tros fuddiannau’r gwledydd Celtaidd.  Mae’r math cyntaf o genedlaetholdeb yn ‘dda’, tra bod yr ail fath o genedlaetholdeb yn ‘ddrwg’.  

Ac mae hyn yn dod a ni at Owen Smith – mae o’n arddel daliadau rhyfeddol o debyg i Andrew RT Davies yn hyn o beth.  Chwi gofiwch i Owen ymosod ar Jeremy Corbyn oherwydd ei ddiffyg gwlatgarwch, ond ddim yn gweld unrhyw beth o gwbl o’i le mewn dadlau na ddylai ei wlad ei hun gael tim criced, 

Ac mae Owen hefyd o’r farn bod hunaniaeth Albanaidd a Chymreig yn ddiwerth.  

Mae yna lawer mwy’n gyffredin rhwng Rhai o’n cyfeillion Llafur a Thoriaidd na sy’n eu gwahanu.